W skrócie Zyskaj dostęp do setek lekcji przygotowanych przez ekspertów! Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i animacje są dostępne po zakupieniu subskrypcji. W tej lekcji: Pieśń o Rolandzie – opracowanie,Pieśń o Rolandzie – bohaterowie,Pieśń o Rolandzie – motywy. Miesięczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Płatność co miesiąc Zrezygnuj kiedy chcesz! 19,90Płatne co miesiąc Zrezygnuj w dowolnym momencie Kontynuuj RABAT 15% Roczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Korzystny rabat Jednorazowa płatność Korzystasz bez ograniczeń przez cały rok! 84,15 7,01 zł / miesiąc Jednorazowa płatność Kontynuuj lub kup dostęp przedmiotowy Dostęp do 1 przedmiotu na rok Nie lubisz kupować kota w worku? Sprawdź, jak wyglądają lekcje na Dla Ucznia Sprawdź się Filmy do tego tematu Materiały dodatkowe epos, epopeja dłuższy wierszowany utwór epicki, przedstawia dzieje legendarnych lub historycznych bohaterów na tle przełomowych wydarzeń dla danej społeczności, ma podniosły styl, zaczyna się inwokacjąretardacja wstrzymywanie akcji utworualegoryczny poza sensem dosłownym mający też znaczenie przenośnepareneza cel utworów pokazujących wzorce osobowe i uczących, jak żyćepos rycerski gatunek literacki popularny w średniowieczu; utwór opiewający heroiczne czyny rycerzy w momencie ważnym dla danej społeczności"Legenda o świętym Aleksym" zawiera charakterystyczne dla tego gatunku motywy: porzucenie domu rodzinnego, ślub czystości, skrajne umartwianie się, cuda dziejące się po śmierci świętego. Rycerz; Przykładem idealnego średniowiecznego rycerza jest tytułowy bohater francuskiego eposu "Pieśń o Rolandzie". Tytuł: Pieśń o Rolandzie Utwór: anonimowy Czas i miejsce akcji: wyprawa Karola Wielkiego w 778r. na Hiszpanię zajętą przez Saracenów Gatunek: chanson de geste Chanson de geste (wymowa: sząsą de żest) ? pieśń o czynach rycerskich, starofrancuski epos rycerski, pisane ku chwale czynów legendarnych i historycznych bohaterów np. Pieśń o Rolandzie, Dzieje Tristana i Izoldy, Pieśń o Nibelungach, Pieśń o Cydzie. Autorzy pieśni są anonimowi. Okres rozkwitu gatunku datuje się na wiek opowiadają o czynach Karola Wielkiego oraz jego syna Ludwika Pobożnego. Utwory układały się w cykle tematyczne: pierwszy królewski dotyczył Karola Wielkiego, drugi Garina z Monglany (historia sławnego rycerz i jego rodu), trzeci zdrajców = Doona z Moguncji (bunty baronów przeciwko królowi). Pieśń o Rolandzie należy do cyklu królewskiego i opiera się na wydarzeniach historycznych. Wydarzenia historyczne a legendarne w Pieśni o Rolandzie: wydarzenia historyczne wydarzenia legendarne Karol Wielki walczył z muzułmanami Wiosną 778 r. król Karol Wielki opanował Pampelune i dokonał oblężenia Saragossy. Nie udało mu się jednak zdobyć muzułmańskiego miasta i po kilku tygodniach zrezygnował z oblężenia. W drodze powrotnej w wąwozie Roncevaux została zaatakowana jego tylna straż, dowodzona przez Rolanda. Karol Wielki powrócił z pomocą napadniętym. Francuzi ponieśli klęskę. Według kronikarza Eincharda Roland był owocem kazirodczego związku Karola Wielkiego i jego siostry, a Ganelon był jej oficjalnym mężem. Karol Wielki walczył z Saracenami (niewiernymi) Roland posiada nadludzką siłę Nadprzyrodzone zjawiska towarzyszące śmierci bohatera Do czasówobecnych zachowało się 7 rękopisów Pieśni o Rolandzie z XII, XIII i XIV w. wszystkie nieco się różnią. Za najdoskonalszy uznaje się rękopis oksfordzki z XII w., który jest kopią oryginału z XI w. Filolog Joseph Bédierdokonał przekładu z języka starofrancuskiego na współczesny. Na tym tłumaczeniu opierał się tłumacząc na polski Tadeusz Boy-Żeleński. Roland jak wzór rycerza średniowiecznego: Francuska Pieśń o Rolandzie jest przykładem rycerskiej epiki średniowiecznej. Gatunek ten szczególnie silnie rozwinął się we Francji. Jego powstanie wiązało się z panującą w średniowieczu kulturą rycerską. Ludzie tego stanu wykształcili charakterystyczne dla siebie normy zachowania w czasie wojen, turniejów, i biesiad. Określały one stosunki rycerzy wobec siebie, władcy, seniora, kobiet a nawet słabych i pokrzywdzonych. Roland był ulubionym rycerzem i jednocześnie siostrzeńcem króla Francji, Karola Wielkiego. Razem z nim brał udział w wyprawie na Hiszpanię. Tam żołnierze walczyli z niewiernymi (poganami). I tam też spotkała hrabię Rolanda śmierć. Tylnia straż, którą dowodził Roland zostaje zaatakowana przez basków. Roland jako przywódca dumnie stawia im czoło, nie prosił o pomoc, nie zadął w róg, gdyż takie postępowanie byłoby niegodne rycerza. Wezwanie o pomoc zostałoby usłyszane przez króla, gdyż nie był jeszcze daleko. Mimo nalegać Oliwiera nie wzywa pomocy, nie pozwala mu na to rycerski honor, bał się utraty dobrego imienia. Wezwanie pomocy oznaczałoby, że się boi. Wraz Rolandem zginęło wielu wiernych i mężnych rycerzy. Honor ? poczucie godności osobistej i honor rodu, były dla niego ważniejsze niż jego życie i życie żołnierzy, a hańba gorsza niż śmierć. Dla sławy i z powodu dumy ryzykował życie swoich żołnierzy. Po czasie jednak, widok ginących rycerzy sprawił, że w końcu zadął w róg, aby tych którzy zginęli miał kto pomścić. Dokonała się w nim wewnętrzna przemiana. Wyraźna gradacja wartości najważniejszych i mniej ważnych umożliwia poprawę zachowania postaci. Dopiero na widok umierających towarzyszy zrozumiał, że honor to odpowiedzialność za podległych mu żołnierzy. Roland ginie śmiercią uświęconą. Śmierć w słusznej sprawie jest zaszczytem i prowadzi do świętości, stanowiła ona zadośćuczynienie za winy hrabiego i zapewniała mu wieczny żywot. Umiera z honorem, po rycersku, otoczony chwałą. Etos rycerski – zachowania i normy występujące wśród rycerzy i przez nich przestrzegane. Najważniejsza była wierność królowi, Bogu i ojczyźnie. Etos rozpowszechniała epika rycerska. Roland stanowi wzorzec rycerza doskonałego. Jest odważny, śmiały, nieugięty w walce, bezwzględny wobec wroga, silny męski, pobożny. Dobry chrześcijanin i lojalny patriota. Ma poczucie rycerskiego honoru, który w średniowieczu rozumiano jako bezgraniczne oddanie i wierność w służbie panu (królowi), ojczyźnie i Bogu oraz jako dbałość o cześć własną i swojego rodu. Nie ucieka z pola bitwy przed nieprzyjacielem, walczy z poganami. Dba o swój miecz i czuje się z nim związany. Zachęca do walki innych i jest dla nich wzorem. Skupiał w sobie wszystkie najważniejsze cechy rycerza. Topos średniowiecznego rycerza: rycerz, który wędruje wciąż w poszukiwaniu przygód, walczy z potworami, broni wdów i sierot, służy swojej ukochanej. Sensem rycerskiego życia jest ciągłe sprawdzanie się, wystawianie na próbę swojego męstwa i szlachetności. Rycerz ? odważny, szlachetny, waleczny, nadludzko silny, sprawny fizycznie, patriota, poświęca się dla Boga, ojczyzny i króla, dla swojej dumy. Jest pobożnym chrześcijaninem. Literatura peretyczna ? utwór prezentujący wzory postępowanie związane z pełnionymi rolami społecznymi, np. Pieśń o Rolandzie ? prezentuje wzór rycerza i władcy. W Pieśni o Rolandzie po raz pierwszy ukazano ojczyznę jako wartość, podkreślono przynależność narodową i uczucia patriotyczne. Patriotyzm objawiał się wiernością królowi i ojczyźnie. Roland był niezwykle oddanym rycerzem. Jego przeciwieństwem jest Ganelon, którzy doprowadził do zasadzki na wojska, zawierając układ z Saracenami. Ideał rycerza jaki uosabiał sobą Roland, wywarł tak wielki wpływ na epokę, że uznajemy go za jeden z trzech ówczesnych wzorców osobowych. Wzór rycerza średniowiecznego: Roland jako wzór rycerza śreniowiecznego był wzorem, który opiewano w wielu pieśniach. Cechy rycerza średniowiecznego: urodzenie arystokratyczne piękny, przystojny i bardzo silny a także doskonale zaopatrzony: piękna zbroja i hełm jego obowiązkiem jest współzawodnictwo i zdobywanie sławy dumny ze zwycięstw przestrzeganie reguł z kodeksu rycerskiego obowiązek dbania o honor swój i pana wierność seniorowi ma damę, którą kocha i dba o jej cześć ma obowiązek bronić słabszych, czyli sieroty, wdowy i ubogich walka w obronie wiary chrześcijańskiej Budowa Pieśni o Rolandzie: Utwór możemy podzielić na trzy części: Ekspozycja – zdrada Ganelona i planowanie zasadzki Punkt kulminacyjny – bitwa i śmierć Rolanda Zakończenie – powrót cesarza do Hiszpanii i zemsta na Saracenach Utwór zbudowano na zasadzie kontrastu: szlachetny Roland a mściwy zdrajca ojczyzny Ganelon pycha Rolanda a rozwaga Oliwiera radość Saracenów ze zwycięstwa nad tylną strażą a rozpacz po klęsce z cesarzem Śmierć Rolanda: Scena śmierci Rolanda jest bardzo rozciągnięta w czasie. Śmierć wielkiego bohatera jest wydarzeniem szczególnym, dlatego jej opis został starannie przemyślany. Każdemu gestowi i słowu Rolanda nadano specjalne znaczenie. scena znaczenie Roland kadzie się twarzą w stronę wrogów Świadectwo męstwa, Roland czuje dumę i wyższość nad Hiszpanami ale jednocześnie jest to znak pojednania z wrogami. Żegna się z mieczem, który znaczył dla niego bardzo wiele, a kiedy okazuje się iż nie da się go złamać, szczerbi go i kładzie się na nim aby nie zdobył go wróg. W mieczu znajdują się relikwie: ząb św. Piotra, krew św. Bazylego, włosy św. Dionizego oraz fragmenty szaty Najświętszej Maryi Panny. Miecz jako znak przynależności do rycerskiego stanu. Roland nie może stracić miecza dla rycerza byłaby to największa hańba. Ząb był symbolem władzy papieskiej. Krew symbolem ślubowania zakonnego. Włosy symbolizują miłość i wierność ojczyźnie a strzępy szaty – powołanie do życia w cnocie. Do końca myśli o ojczyźnie ? Francji, królu i swoich krewnych. Dowód wierności, świadectwo tęsknoty. Modli się, wyznaje grzechy. Znak chrześcijańskiego przygotowania do spotkania z Bogiem. Oddaje Bogu życie ? symbolicznie podnosi w kierunku nieba rękawice. Lennik, zwany również wasalem otrzymywał od swego Pana ziemię i na znak przekazania władzy także rękawice. Życie jak lenno, otrzymane od Boga, które należy oddać w chwili śmierci. Człowiek jest sługą bożym i lennikiem Boga. Umiera na wzgórzu pod sosną. Miejsce śmierci rycerza przypomina Golgotę, miejsce śmierci Jezusa Chrystusa. Po duszę Rolanda zstępują aniołowie: Gabriel, Michał, Herubin i zabierają ją do nieba. Roland zostaje zbawiony jako prawy rycerz, otrzymuje życie wieczne w raju. Sceny batalistyczne są okrutne, sugestywnie plastyczne. Cechuje je duży realizm, zastosowany dla zobrazowania męstwa, tragizmu oraz zapewnienia widzowi dreszczyku emocji. Idealizacja bohatera: Postać Rolanda została w znacznym stopniu przesadzona: lepszy od innych rycerzy podkreślenie wybitnej urody posiadał nadludzką siłę nie odczuwał strachu nie boi się zginąć w obronie wartości, których broni rozbudowana scena śmierci, przemyślane zachowanie bohatera, w ostatnich chwilach zachował się godnie i pobożnie niezwykła śmierć Rolanda, specjalnie z nieba zstąpili aniołowie aby zabrać go do raju. Pomimo wielu pozytywnych cech, posiadał także negatywne, które znajdują się poniżej: cechy pozytywne cechy negatywne odważny wierny przyjaciel patriota, oddany Bogu i swemu Panu honorowy szacunek dla zmarłych (grzebie poległych towarzyszy) postać dynamiczna, potrafi zmienić swoje zdanie i wezwać pomocy nie liczy się ze zdaniem innych jest pyszny i wyniosły ważniejszy jest dla niego własny honor, niż życie żołnierzy dumny i ambitny, mimo próśb przyjaciela nie wzywa pomocy Nawiązania: Orland szalony ? L. Ariost przekład na język polski Tadeusz Boy-Żeleński Symbolika: Miecz Durendal– najcenniejszy atrybut rycerza, obok konia. Często w starożytności nadawano mu imię, np. micz króla Artura – Ekskalibur, miecz Rolanda – Durendal. Roland swój miecz otrzymał na pasowaniu, od Karola Wielkiego. Symbolizuje rycerskość Rolanda, który w chwili śmierci stara się go zniszczyć aby nie został zhańbiony. Róg Olifant – symbol władzy dowódcy. Jego dźwięki wyznaczały moment rozpoczęcia walki i pory posiłków. Roland przed bitwą nie zadął w róg, duma mu na to nie pozwoliła. Dopiero widząc klęskę wzywa pomocy. Koń Wejlantyf – trzeci z atrybutów Rolanda obok rogu i miecza. Bohaterowie utworu: Roland – hrabia, siostrzeniec Karola Wielkiego i jego najodważniejszy rycerz Karol Wielki ? wzór idealnego chrześcijańskiego władcy i rycerza, reprezentuje Boga na ziemi toteż jest mądrym i sprawiedliwym sędzią, odważny i roztropny, broni swojej wiary. Szanuje swoich wasali, dba o nich i przejmuje się ich losem, troszczy się o cały naród. Posiadał władzę duchową i świecką. Wyróżniał się wyglądem miał białą brodę, piękne ciało i dumną postawę. Dzięki snom, wizjom i znakom potrafił podejmować słuszne decyzje. Ganelon ? baron, ojczym Rolanda, żądny władzy. Do zdrady pchnęła go żądza zemsty. Nie liczył się z pogromem rodaków. Na koniec zostaje osądzony i słusznie ukarany – śmierć. Oliwier – przyjaciel Rolanda, nakłania go do wezwania pomocy Turpin – biskup i rycerz, walczy wspólnie z Rolandem i gnie pod jego wodzą Saraceni ? średniowieczna nazwa Arabów, później wszystkich muzułmanów. Anioł Cherubin, święty Michał, święty Gabriel – aniołowie, którzy przyszli po duszę zmarłego. Rycerz średniowiecza a rycerz starożytności: Rycerz średniowiecza Rycerz starożytności na przykładzie: Pieśń o Rolandzie na przykładzie Iliada – Homer podstęp jest haniebny brak strachu walka za wiarę podstęp jest dopuszczalny odczuwanie strachu walka o łupy wyolbrzymienie odwagi i męstwa bohaterów nadludzka siła umiejętne posługiwanie się bronią dbałość o honor i cześć wielka uroda czczenie zmarłych wysokie pochodzenie przyjaźń jako wartość kult broni Plan wydarzeń ?Pieśni o Rolandzie?: Narada u króla Marsyla, propozycja podstępu Narada u Karola Wielkiego i przyjęcie układu Zdrajca Ganelon planuje zasadzkę na Rolanda Armia cesarza wraca do Francji Atak armii Marsyla w wąwozie na tylnią straż dowodzoną przez Rolanda Klęska armii Rolanda, siły wroga były zbyt duże Śmierć Rolanda i pozostałych żołnierzy francuskich Cesarz goni wojsko Marsyla Zwycięska walka cesarza nad Baligantem Zdobycie Saragossy Sąd nad Ganelonem Ukaranie śmiercią Ganelona i jego krewnych Streszczenie ?Pieśni o Rolandzie?: Karol Wielki walczy już 7 lat z Saracenami (poganie) w Hiszpanii. Nie udało mu się jedynie podbić Saragossy. Za namową jednego z wasali król oblężonego miasta Marsyl postanawia zwyciężyć podstępem. Wysyła do Karola Wielkiego posłańców z darami, którzy obiecują w jego imieniu, że jeśli tylko Karol powróci do Francji, Marsyl uda się za nim ochrzci się i złoży mu hołd. Siostrzeniec Karola nie ufa muzułmanom i chce z nimi walczyć. Karol jednak decyduje, że wyśle posłańca, którym zostaje po sugestii Rolanda zostaje jego ojczym Ganelon. Na wieść o tym Ganelon wpada w złość i poprzysięga Rolandowi zemstę. Gdy posłaniec dociera do wroga spiskuje z nim. Oni mają zaatakować tylnią straż króla, a Ganelon zadba aby dowodził nimi Roland. Za sugestią Ganelona Karol wyznacza na dowódcę tylniej straży Rolanda, który od początku domyśla się zdrady a mimo to nie zgadza się by szło z nim więcej wojska, co proponuje Karol. Gdy oddziały Karola przechodziły przez Pireneje Roland był jeszcze w wąwozie. Jego żołnierzy zostało zaatakowanych przez Saracenów. Gdy w sytuacji zorientował się Oliwier poprosił przyjaciela aby zadął w róg. Roland odmówił mimo, że armia cesarza była niedaleko. Gdy po ciężkiej walce Francuzi pokonali pogan, z nowymi siłami nadciągnął król Marsyl. Roland już wie, że nie mają szans zwyciężyć. Jest świadkiem jak gnie wielu jego najlepszych żołnierzy, zaczyna odczuwać poczucie winy, giną przez jego dumę. Zamierza zadąć w róg, od tego pomysłu odwodzi go jednak Oliwier, mówi że wzywanie pomocy teraz byłoby hańbą. Do rozmowy wtrąca się arcybiskup Turpin namawia Rolanda aby zadął w róg, jedynie wtedy cesarz będzie miał możliwość pomścić ich śmierć. Cesarz usłyszawszy róg zdąża na pomoc tylniej straży. Roland w walce rani Marsyla, jego żołnierze widząc to uciekają. Do boju rusza trzecia armia pogan pod przywództwem wuja króla Saragossy. Oliwiera rani włócznia, osuwając się na ziemię rani nieumyśleni Rolanda i umiera. Roland mdleje, gdy dochodzi do siebie zauważa, że oprócz niego przeżył jedynie Gotier z Tum i Turpin. Trąby zwiastują nadejście Karola, poganie słysząc je uciekają. Roland zaciąga ciała poległych aby biskup mógł je pobłogosławić. W wyniku ogromnego wysiłku Roland mdleje, biskup chce podać mu wody ale nie ma już siły, umiera od poniesionych ran. Roland ocknął się, wie że śmierć jest blisko. Ostatkiem sił próbuje zniszczyć swój miecz, wyciąga do Boga prawą rękawicę i umiera. Aniołowie zabierają jego duszę do raju. Cesarz ze swoją armią opłakują poległych i ruszają w pościg za poganami, dokonują zemsty wybijając żołnierzy a Marsyl ucieka okaleczony do Saragossy. Cesarz grzebie poległych rycerzy z wielkimi honorami. Wraz z nowo pozyskanym sojusznikiem emirem Baligantem i jego armią Marsyl przygotowuje się do nowej bitwy. Po ciężkiej walce emir ginie, Francuzi zwyciężają a Marsyl umiera z żalu po porażce. Cesarz zajmuje miasto i chrzci pogan, za wyjątkiem żony Marsyla, chce by Bramimonda nawróciła się z miłości, zabiera ją do Francji. Cesarz wraca do ojczyzny, gdzie w Baye odbywa się pogrzeb Rolanda, Oliwiera i Turpina. Gdy narzeczona Rolanda, Oda dowiaduje się o jego śmierci umiera z żalu. Cesarz sądzi zdrajcę Ganelona i jego baronów. Trzydziestu krewnych wstawia się za nim, jeden z nich deklaruje że będzie walczył z każdym kto nie wierzy w niewinność Genalona. Wyzwanie podejmuje wątły Tiery, wygrywa w pojedynku, co potwierdza winę Ganelona, dokonał się sąd boży. Ganelon i jego krewni ponoszą śmierć. Tu kończy się pieśń, którą turold spisał. (Do dziś nie ma pewności czy ostatnie zdanie wspomina o turolozie autorze, czy też o skrybie przepisującym dzieło).
Pieśń o Rolandzie; Wincenty Kadłubek Kronika polska; Jan Długosz Historia Polski; renesans. Mikołaj Rej Krótka rozprawa między trzema osobami: Panem, Wójtem a Plebanem; Jan Kochanowski Odprawa posłów greckich; Piotr Skarga Kazania sejmowe; Andrzej Frycz Modrzewski O poprawie Rzeczpospolitej
Geneza Według ustaleń historyków literatury (mam tu na myśli przede wszystkim Mariana Plezię) utwór pisany był na zlecenie najpewniej jakiegoś dostojnika duchownego lub też kanclerza książęcego (być może kanclerza Michała z rodu Awdańców). Gall Anonim nie ukrywa w swych przedmowach (listach) do kolejnych ksiąg, iż żywi nadzieję na hojną zapłatę od księcia za spisanie dziejów Królestwa Polskiego oraz, przede wszystkim, rycerskich czynów jego samego – Bolesława III Krzywoustego. Właściwie przyjąć należy, iż dzieło cudzoziemca poświęcone jest głównie dziejom polskiego władcy, zaś historia jego poprzedników ma stanowić wyłącznie tło dla głównego tematu kroniki. Ponieważ jednak ówczesny król Polski, jak też i inni władcy średniowieczni, nie znał łaciny, bardzo zależy Gallowi nie tylko na tym, by przypodobać się Krzywoustemu, ale również na akceptacji ze strony polskich duchownych, którzy mieli jego dzieło przetłumaczyć władcy. Stąd też w każdym ze swych listów zwraca się przede wszystkim do duchownych, na których pomoc liczy. Głównym źródłem wiedzy na temat historii Polski były dla Galla Anonima podania ustne. Autor dzieła celowo związał się podczas swego pobytu w Polsce z kancelarią książęcą, gdyż jej członkowie stanowili dla niego najpewniejsze źródło informacji na temat kraju nad Wisłą. Śladu lektury źródeł pisanych niemal zupełnie brak w „Kronice polskiej”, natomiast w przypadku kilku zdarzeń, co można wywnioskować z samego tekstu, możemy być niemal pewni, iż kronikarz był ich bezpośrednim świadkiem („Widzieliśmy bowiem [na własne oczy] tak znakomitego męża, tak potężnego księcia, tak lubego młodzieńca, jak po raz pierwszy przez dni czterdzieści pościł publicznie, leżąc wytrwale na ziemi w popiele i w włosienicy, wśród strumieni łez i łkań (...)”). Czas i miejsce akcji Na podstawie ustaleń historyków należy wnosić, iż opisane w „Kronice polskiej” dzieje rozgrywały się kolejno w okresach: IX/X wiek-1086 roku (w księdze I), 1086-1109 roku (w księdze II) i 1109-1113 roku (w księdze III). Głównym miejscem akcji są natomiast tereny Polski średniowiecznej (głównie: Mazowsze, Wielkopolska, Małopolska, Śląsk), tereny zamieszkałe przez narodowości, z którymi Polacy toczyli w tym czasie wojny (przede wszystkim Pomorze, Ruś, Morawy), a także Węgry (gdzie schronił się Bolesław Śmiały po wypędzeniu z kraju i gdzie odbył swą pielgrzymkę pokutną Bolesław Krzywousty), Niemcy (gdzie przebywał wypędzony z kraju Kazimierz Odnowiciel, tuż przed powrotem do Polski) oraz Prowansja we Francji (gdzie w klasztorze St. Gilles odprawiane były modły w intencji narodzin potomka Władysława Hermana). Bohaterowie Popiel – książę gnieźnieński. Po objęciu władzy przez Siemowita, syna Piasta, zostaje wypędzony z kraju. Gnębiony przez myszy, zostaje w końcu przez nie zjedzony, próbując się przed nimi bezskutecznie schronić na wyspie. Piast – ubogi oracz w służbie Popiela. Syn Chościska, mąż Rzepki, a ojciec Siemowita. Człowiek bardzo gościnny i uprzejmy, chętnie przyjmuje podczas postrzyżyn syna nieznajomych wędrowców i oddaje im w ramach poczęstunku wszystko, co ma najlepsze, za co tajemniczy goście cudownie pomnażają jego skromne dobra. Siemowit – książę Polski. Syn Piasta i Rzepki, ojciec Lestka. Od młodości poświęcony pracy i praktyce rycerskiej. Znany ze znacznego poszerzenia granic państwa polskiego. Lestek – syn Siemowita. Znany jako odważny rycerz, godny następca ojca. Siemomysł – syn Lestka. Znakomity władca; umiera w podeszłym wieku. Ojciec Mieszka I. Mieszko I – syn Siemomysła. Przez pierwszych siedem lat swego życia był niewidomy, odzyskał wzrok dopiero podczas uroczystości postrzyżyn, co uznane zostało za znamienną wróżbę dla przyszłych losów Polski (oświecenie za sprawą chrztu). Po objęciu rządów w kraju, krwawo rozprawia się ze swymi sąsiadami. Po ślubie z czeską księżną, Dąbrówką, przyjmuje wiarę chrześcijańską. Ojciec Bolesława Chrobrego. Bolesław I Chrobry – syn Mieszka I i Dąbrówki. Wojowniczy władca i zagorzały krzewiciel wiary chrześcijańskiej. Znany z przyjęcia pod swoją opiekę św. Wojciecha w celu nawracania Prusów. Po śmierci Wojciecha Bolesław wykupuje jego ciało i umieszcza w Gnieźnie. Cesarz Otton III podczas słynnego zjazdu gnieźnieńskiego zostaje przez niego przyjęty z wszelkimi honorami, zaś Bolesław nie kryje przed nim niczego, czym mógłby się pochwalić, zaś według relacji kronikarza za czasów Bolesława kraj obfitował w bogactwa naturalne oraz drogocenne kruszce, jego dwór prezentował się najznakomiciej, a jego wojsko liczyło ogromną ilość zbrojnych rycerzy. Po zjeździe gnieźnieńskim Bolesław zostaje koronowany na pierwszego króla Polski. Kronikarz jako trzy największe cnoty Bolesława wymienia: sprawiedliwość, bezstronność i pobożność. Według jego relacji Bolesław Chrobry wykazywał się ogromnym szacunkiem dla duchowieństwa i pobożnością, nie szczędził też hojnych darów dla Kościoła. Był też sprawiedliwym władcą, który potrafił wysłuchać każdego podwładnego, nawet najniższego stanem i jego sprawę wnikliwie przebadać. Względem swych wrogów wykazywał się natomiast zawziętością i uporem, nieobca była mu też zemsta za najmniejszą choć zniewagę. Będąc na łożu śmierci przewiduje Bolesław przyszłe losy Polski. Mieszko II – syn Bolesława Chrobrego. Po śmierci ojca król Polski. Ojciec Kazimierza Odnowiciela. Dobry władca i rycerz, choć nie odznaczył się takimi sukcesami jak jego ojciec. Podstępnie schwytany przez Czechów został pozbawiony płodności. Zmarł stosunkowo niedługo po własnym ojcu. Kazimierz I Odnowiciel – syn Mieszka II. Jako dziecko kształcony w klasztorze. Szybko osierocony przejmuje fasadową władzę w Polsce, będąc jeszcze młodzieńcem niezdolnym do podejmowania samodzielnych decyzji państwowej rangi. Gdy dorasta, zostaje wypędzony z kraju na Węgry, gdzie otrzymuje pomoc od króla Piotra. Następnie udaje się po wsparcie do Niemiec, gdzie przebywała, także wypędzona z Polski, jego matka Niemka. Po umocnieniu swej pozycji Kazimierz powraca do Polski i stopniowo przywraca ład po tak zwanej „reakcji pogańskiej” oraz najazdach Czechów i Pomorzan. Bierze ślub ze szlachetnie urodzoną Rusinką, z którą ma pięcioro dzieci: córkę (przyszłą żonę czeskiego króla), synów Mieszka i Ottona (którzy zmarli w młodym wieku) oraz przyszłych królów, Bolesława i Władysława. Kazimierz Odnowiciel na wzór swoich poprzedników ukazany jest jako król waleczny i pobożny. Bolesław II Szczodry (Śmiały) – pierworodny syn Kazimierza Odnowiciela. Ojciec Mieszka. Władca niezwykle waleczny, ale krytykowany nieco przez kronikarza za pychę i lekkomyślność, które stają się przyczyną jego błędów. Jako król okrył się jednak sławą, która porównana zostaje do osiągnięć Bolesława Chrobrego, zwłaszcza w scenie powtórnego zdobycia Kijowa. Bolesław jawi się jako król o ogromnej hojności, chętnie dzielący się swym bogactwem z ubogimi. Cień na rządach Bolesława kładzie egzekucja dokonana na biskupie krakowskim, Stanisławie. Po tym zdarzeniu Bolesław zostaje wypędzony z kraju. Znajduje schronienie na Węgrzech, choć duma, z której był już wcześniej znany, popycha go do aroganckiego zachowania względem węgierskiego króla i przysparza mu wrogów za granicą. Kronikarz sugeruje, że Bolesław ginie na skutek zamachu na jego życie. Władysław I Herman – syn Kazimierza Odnowiciela, brat Bolesława Śmiałego, mąż Judyty, córki czeskiego króla Wratysława, ojciec Zbigniewa i Bolesława Krzywoustego. Pomimo że żył w niezgodzie ze swym bratem Bolesławem, chętnie bierze pod swoją opiekę jego syna, Mieszka, który jednak młodo umiera. Zawzięty wróg Pomorzan. Będąc królem Władysław nie może doczekać się narodzin następcy i dopiero po wysłaniu do opactwa w St. Gilles złotego posążka i drogocennych darów w intencji narodzin potomka, jego prośby zostają spełnione. Przez wiele lat pozostaje w konflikcie ze swymi synami. Umiera w podeszłym wieku. Zbigniew – syn Władysława Hermana i nałożnicy (de facto pierwszej żony Władysława, z którą wziął ślub w obrządku pogańskim). Brat Bolesława III Krzywoustego. Bardzo dobrze wykształcony, najpierw w Krakowie, później w klasztorze w Saksonii, gdzie został wysłany przez swą macochę Judytę. Za sprawą gruntownego wykształcenia okazuje się być sprawnym mówcą, jednak nieporównanie gorszym rycerzem. Zbuntowany przeciwko swemu ojcu powraca do Polski. Po ustanowieniu kompromisu, otrzymuje od ojca w lenno część królestwa (Wielkopolskę). Początkowo razem z bratem Bolesławem wspierają się przeciwko intrygom wojewody Sieciecha, któremu Władysław Herman bezgranicznie ufa. Po śmierci ojca zawzięty wróg swego brata. Za namową nieznanych bliżej „złych doradców”, o których wspomina kronikarz, wielokrotnie dopuszcza się zdrady swego brata, skutkiem czego traci życie (z historii wiemy, iż został na zlecenie brata oślepiony, co bezpośrednio przyczyniło się do jego rychłej śmierci; kronikarz unika jednak bezpośredniego poruszania tego tematu). Bolesław Krzywousty – główny bohater kroniki, zwany przez autora „dziecięciem Marsowym” i „księciem północy”. Syn Władysława Hermana i Judyty, brat Zbigniewa, mąż Zbysławy. Od najmłodszych lat zafascynowany walką, unikał dziecięcych rozrywek. Już jako mały chłopiec odznaczał się wyjątkową odwagą i zręcznością (zabicie dzika i niedźwiedzia). Wcześnie odnosił duże sukcesy w sztuce rycerskiej, zapowiadające wielkie czyny w przyszłości. Na rycerza został pasowany już po osiągnięciu wielu zasług dla kraju. Nad wyraz waleczny wódz – sam inicjował najazdy na sąsiadów, z którymi był skonfliktowany, bez pardonu odpierał ataki swych wrogów (głównie Pomorzan i Morawian). Ponad własne korzyści liczy się dla niego dobro kraju. W młodości z powodu intryg Sieciecha, bliskiego współpracownika króla, często był skonfliktowany z ojcem. Po śmierci Władysława Hermana bezskutecznie próbuje wypracować kompromis z bratem. Wybacza mu najgorsze występki i ciągłe zdrady, jednak w obawie przed zdradą najgorszą – bratobójstwem – decyduje się, za namową swych doradców, na oślepienie brata, skutkiem czego Zbigniew umiera (fakty te znane są z historii, kronikarz wypowiada się o nich niejasno). Chcąc odpokutować ten czyn, Bolesław poddaje się długotrwałym postom i podejmuje pielgrzymkę pokutną na Węgry. Interpretacja „Kronika polska” Galla Anonima to tekst o bardzo klarownej kompozycji. Podzielony jest na trzy księgi, z których każda zaczyna się od listu pełniącego charakter przedmowy, następnie z tak zwanego „skrótu”, czyli wierszowanego prologu będącego streszczeniem księgi i kolejno z tekstu właściwego przedstawiającego dzieje polskich książąt i królów, w szczególności zaś opisujące życie Bolesława Krzywoustego. Pierwsza księga ukazuje dzieje państwa polskiego od czasów Popiela i Piasta, aż do panowania Władysława Hermana. Druga księga poświęcona jest narodzinom Bolesława Krzywoustego i jego młodości. Trzecia zaś księga opisuje panowanie Krzywoustego u szczytu władzy. W oryginale „Kronika” jest tekstem spisanym po łacinie, rytmicznym i rymowanym. Jest to tekst w większości epicki, pomimo wierszowanej formy, która była charakterystyczna w czasach powstania dzieła zarówno dla liryki, jak i epiki. Kilka wstawek o charakterze wyraźnie lirycznym przełamuje epicki charakter dzieła – są to przede wszystkim tzw. „skróty” na początku każdej z ksiąg oraz „Pieśń o śmierci Bolesława”. Analiza gatunkowa utworu Galla Anonima każe ponad wszelką wątpliwość uznać, iż wcale tekst ten kroniką nie jest, gdyż najważniejszym kryterium porządkowania wydarzeń nie jest tu ich chronologia, jak to bywało w średniowiecznych kronikach, lecz pewne problemy. Dzieło cudzoziemca wpisuje się natomiast w kanon tak zwanych „gesta”, czyli „dziejów”, które były w okresie średniowiecza bardzo popularnym gatunkiem, opisującym czyny wybitnych osobistości. Pojawia się w „Kronice” także kilka innych gatunków literackich, takich jak: legenda, list, mowa, pieśń. „Kronika polska” jest przede wszystkim panegirykiem na cześć Bolesława Krzywoustego. Pochwalny charakter dzieła nie pozostaje oczywiście bez wpływu na interpretację pewnych wydarzeń historycznych przez kronikarza. Z jednej strony wprawdzie trudno zarzucić Gallowi zakłamywanie historii, gdyż pozostaje on wierny znanym sobie faktom – częściej woli pewne sprawy przemilczeć, niż podawać fałszywe informacje – z drugiej jednak strony nie pozostaje on zupełnie obiektywny, zwłaszcza pisząc o Zbigniewie, bracie Bolesława Krzywoustego, jako zdrajcy, chcąc w ten sposób wytłumaczyć panującego z bratobójstwa. Jak już wiadomo, Gall Anonim, podczas pisania „Kroniki”, bazował przede wszystkim na podaniach ustnych. Historycy literatury dostrzegają tu jednak ślady lektury zaginionego „Żywotu św. Wojciecha”, być może także roczników i zapisków kalendarzowych. Gall Anonim zdradza także znajomość klasyki greckiej (podania o zdobyciu Troi) i rzymskiej (nawiązania do mitologii, w określeniu Bolesława Krzywoustego „dziecięciem Marsowym” – jak wiadomo w mitologii rzymskiej Mars był bogiem wojny, stąd też przydomek ten miał podkreślać talent rycerski młodego Bolesława). W słowach wypowiedzianych w opisie śmierci Bolesława Chrobrego („Skoro tedy król Bolesław odszedł z tego świata, złoty wiek zamienił się w ołowiany (...).”) widać natomiast echo grecko-rzymskich podań o czterech wiekach ludzkości, znanych nam przede wszystkim z „Metamorfoz” Owidiusza. Rozwiń więcejBudowa, struktura i kompozycja „Pieśni o Rolandzie”. Rozpoczynając analizę budowy utworu należy skupić się na jego najmniejszych jednostkach podziału. Podobnie jak w inne chansons de geste, Pieśń o Rolandzie podzielona jest na dziesięciozgłoskowe wiersze, które z kolei składają się w laisy, zwane również stancami lub po
Opis lektury Wydanie Pieśni o Rolandzie kompletne bez skrótów i cięć w treści. W tym wydaniu znajdziesz odpowiedzi na pytania z podręcznika - „pewniak na teście”, czyli wskazanie zagadnień, które zwykle pojawiają się w pytaniach z danej lektury we wszelkich testach sprawdzających wiedzę, a także w podręcznikach i na klasówkach. Zawiera bardzo szczegółowe streszczenie oraz drugie skrócone, ułatwiające szybkie przygotowanie się przed lekcją. Opracowanie zawiera plan wydarzeń, wnikliwie wyjaśnioną problematykę oraz szerokie charakterystyki bohaterów.
- pieśń bojowa - śpiewana przez rycerzy przed bitwą pod Grunwaldem - hymn narodowy - pieśń patriotyczna. treść - zbiorowy podmiot liryczny symbolizujący wspólnotę wszystkich ludzi wierzących zwraca się do Maryi, Chrystusa i Jana Chrzciciela prosząc o spokojne życie na ziemi i szczęście wieczne w raju. budowa
Sklep Audiobooki i Ebooki Audiobooki Lektury, pomoce szkolne Szkoła średnia Pieśń o Rolandzie - opracowanie (audiobook mp3) Słuchaj w abonamencie W Go Max zyskujesz: Słuchasz i czytasz bez limitu Wybierasz spośród ponad 100 tys. audiobooków, ebooków i komiksów dostępnych w aplikacji Korzystasz jednocześnie na 2 urządzeniach np. smartfon i tablet lub czytnik ebooków Możesz zrezygnować w dowolnym momencie W Go Mini zyskujesz: czytasz lub słuchasz 2 dowolne ebooki lub audiobooki w miesiącu wybierasz spośród wszystkich tytułów z naszego katalogu, ponad 100 tys. audiobooków, ebooków i komiksów dostępnych w aplikacji podcasty i ASMR słuchasz bez limitu W Go Max+Music zyskujesz: Słuchasz i czytasz bez limitu Wybierasz spośród ponad 100 tys. audiobooków, ebooków i komiksów dostępnych w aplikacji Empik Go Słuchasz swojej ukochanej muzyki i autorskich playlist w aplikacji Empik Music Korzystasz jednocześnie na 2 urządzeniach np. smartfon i tablet lub czytnik ebooków I wiele więcej! Z tytułów dostępnych w abonamencie możesz korzystać tylko w aplikacji Empik Go Produkt nie jest obecnie dostępny w żadnym abonamencie Opis Opis Opracowanie lektury w formie audiobooka, uwzględnionej w programie nauczania. Książki zostały opracowane przez nauczycieli specjalistów zgodnie z obowiązującą podstawą z nich zawiera: biogram autora; streszczenie utworu; obszerne, wyczerpujące omówienie treści i problematyki; wnikliwe charakterystyki bohaterów; tematy i plany najczęściej pojawiających się wypracowań związanych z lekturą. Dane szczegółowe Dane szczegółowe Tytuł: Pieśń o Rolandzie - opracowanie Autor: Bedier Joseph Lektor: Czubówna Krystyna Wydawnictwo: Zielona Sowa Lektury Język wydania: polski Język oryginału: polski Data premiery: 2018-10-08 Rok wydania: 2010 Format: MP3 Recenzje Recenzje Inne tego autora Popularne w tej kategorii
sll6NMf. 456 222 161 81 399 211 163 392 0